Sözlük
E-ticaret ve pazaryeri satıcı sözlüğü
Satıcı olarak sık karşılaşacağınız terimlerin kısa ve doğru tanımları. Her terim, ilgili Netkadran özelliğine bağlanır.
Buybox
Buybox, aynı ürünü satan birden çok satıcı arasından 'Sepete Ekle' butonunu kazanan satıcı konumudur; siparişlerin büyük çoğunluğu bu konuma gider.
Repricing (Otomatik Fiyatlama)
Repricing, rakip fiyatlarına ve belirlediğin kâr/taban kurallarına göre ürün fiyatını otomatik güncelleyerek Buybox rekabetini yönetmektir.
Desi
Desi, bir kargonun kapladığı hacmi ağırlığa çeviren birimdir: (en × boy × yükseklik) / 3000; kargo ücreti gerçek ağırlık ile desi'nin büyüğü üzerinden hesaplanır.
Pazaryeri Komisyonu
Komisyon, pazaryerinin her satıştan kategori bazlı olarak aldığı yüzdesel kesintidir; net kârı bulmak için satış fiyatından KDV, komisyon, kargo ve hizmet bedelleri düşülür.
ROAS (Reklam Getirisi)
ROAS, reklama harcanan her 1 TL'nin kaç TL ciro getirdiğini ölçen orandır: reklam geliri ÷ reklam harcaması; kârlılık için komisyon ve maliyet düşülmüş net ROAS'a bakılmalıdır.
KDV (Katma Değer Vergisi)
KDV, mal ve hizmet satışına eklenen yüzdesel vergidir; satıcının net kârı hesaplanırken satış ve alış KDV'si arasındaki fark (net KDV yükü) dikkate alınmalıdır.
Kâr Marjı
Kâr marjı, net kârın satış fiyatına oranıdır (net kâr ÷ satış fiyatı); ürünün ne kadar 'sağlıklı' kazandırdığını yüzde olarak gösterir.
Stok Devir Hızı
Stok devir hızı, bir stoğun belirli sürede kaç kez satılıp yenilendiğini gösterir; yüksek hız sermayenin verimli döndüğüne, düşük hız ölü stoğa işaret eder.
Dönüşüm Oranı
Dönüşüm oranı, ürün sayfasını gören ziyaretçilerin ne kadarının satın aldığını gösteren orandır (satış ÷ ziyaret); listeleme kalitesi, fiyat ve görselden etkilenir.
e-Arşiv & e-Fatura
e-Fatura, tarafları e-Fatura mükellefi olan işlemlerde kesilen elektronik faturadır; e-Arşiv ise mükellef olmayan (çoğu nihai tüketici) alıcılar için kesilen elektronik faturadır.
SKU (Stok Kodu)
SKU (Stock Keeping Unit), her ürün ve varyant için işletmenin kendi belirlediği tekil iç stok kodudur; envanter ve sipariş takibinin temelini oluşturur.
Barkod / GTIN
Barkod (GTIN), bir ürünü küresel olarak benzersiz biçimde tanımlayan standart numaradır; pazaryerinde aynı barkodu taşıyan ürünler tek bir ürün kartında birleşir ve o kartta Buy Box rekabeti başlar.
Aşırı Satış (Oversell)
Aşırı satış (oversell), stoğu tükenmiş bir ürün için sipariş alınması durumudur; genellikle çoklu kanalda stok senkronizasyonu gecikince oluşur ve sipariş iptali ile pazaryeri cezası riski taşır.
Hakediş (Payout)
Hakediş (payout), pazaryerinin komisyon ve hizmet kesintilerini düştükten sonra satıcıya ödediği net tutardır ve pazaryerinin ödeme takvimine göre hesabınıza aktarılır.
İade Oranı
İade oranı, belirli bir dönemde iade edilen siparişlerin toplam siparişe bölünmesiyle bulunan yüzdedir; çift yönlü kargo ve emek maliyetiyle net kârı eritir ve satıcı puanını doğrudan etkiler.
Satıcı Performans Puanı
Satıcı performans puanı; kargo/teslimat süresi, iptal ve iade oranı ile müşteri mesajlarına yanıt hızı gibi operasyonel metriklerden hesaplanan bir kalite skorudur ve Buybox rekabetini, ürün görünürlüğünü doğrudan etkiler.
Çapraz Sevkiyat (Cross-docking)
Çapraz sevkiyat, gelen ürünlerin depoda uzun süre stoklanmadan mal kabul alanından doğrudan sevk alanına aktarılıp hızla kargoya verilmesidir; böylece depolama süresi ve maliyeti en aza iner.
Tıklama Oranı (CTR)
Tıklama oranı (CTR), bir listeleme veya reklamın gösterim başına aldığı tıklama yüzdesidir; tıklama sayısının gösterim sayısına bölünmesiyle (tıklama ÷ gösterim) hesaplanır ve görselin, başlığın ve reklamın ne kadar ilgi çektiğini ölçer.
Müşteri Yaşam Boyu Değeri (LTV)
Müşteri yaşam boyu değeri (LTV), bir müşterinin sizinle olan tüm ilişkisi boyunca bıraktığı toplam net değerdir; tekrarlı alımlar ve sadakat arttıkça yükselir.
Kampanya / İndirim
Kampanya, pazaryerlerinin belirli dönemlerde sunduğu indirim, kupon ve promosyon mekanizmasıdır; satış hacmini yükseltir ancak indirim ve komisyon yükü kârı eritebileceğinden önceden planlanması gerekir.
Stoksuz Satış (Dropshipping)
Stoksuz satış (dropshipping), satıcının ürünü kendi deposunda tutmadan, sipariş geldikçe tedarikçiye doğrudan alıcıya sevk ettirdiği e-ticaret modelidir.
XML Ürün Feed'i
XML Ürün Feed'i, ürünlerin fiyat, stok ve görsel gibi bilgilerinin XML formatındaki tek bir dosyayla toplu olarak aktarıldığı standart bir veri akışıdır ve genellikle tedarikçiden pazaryerine entegrasyonda kullanılır.
ACoS (Reklam Maliyeti Oranı)
ACoS (Reklam Maliyeti Oranı), reklama harcanan tutarın o reklamdan gelen ciroya bölünmesiyle bulunan ve reklamın verimliliğini ölçen orandır; ROAS'ın tersidir ve düşük ACoS daha verimli reklam demektir.
GMV (Brüt Ürün Hacmi)
GMV (Brüt Ürün Hacmi), belirli bir dönemde satılan tüm ürünlerin iade ve iptaller düşülmeden önceki toplam satış değeridir; büyümenin göstergesidir, ancak kâr anlamına gelmez.
Ortalama Sepet Tutarı (AOV)
Ortalama sepet tutarı (AOV), belirli bir dönemdeki toplam cironun aynı dönemdeki sipariş sayısına bölünmesiyle hesaplanan ve müşterinin sipariş başına ortalama ne kadar harcadığını gösteren metriktir.
Termin Süresi (Teslim Süresi)
Termin süresi, siparişin kargoya verilmesi için satıcının taahhüt ettiği azami süredir; bu sürenin aşılması satıcı puanını ve Buy Box sıralamasını olumsuz etkiler.
Konsinye Satış
Konsinye satış, malın mülkiyeti tedarikçide kalırken satıcının ürünü sattıkça bedelini ödediği, satamadığını çoğunlukla iade edebildiği bir tedarik modelidir.
Çapraz Satış & Üst Satış (Cross/Up-sell)
Çapraz satış ilgili tamamlayıcı ürünleri, üst satış ise daha üst segment veya daha pahalı bir ürünü önererek sepet değerini ve ortalama sipariş tutarını artırmayı hedefleyen iki satış taktiğidir.
Müşteri Kaybı (Churn)
Müşteri kaybı (churn), belirli bir dönemde daha önce alışveriş yapmış müşterilerin tekrar sipariş vermeyi bırakma oranıdır; sadakati ve müşteri yaşam boyu değerini doğrudan etkiler.
Ürün Varyantı
Ürün varyantı, aynı ürünün beden, renk veya boyut gibi farklı seçeneklerinden her biridir; her varyant kendi SKU'su, stoğu ve satış verisiyle ayrı takip edilir.
Başa-baş Noktası (Break-even)
Başa-baş noktası, toplam gelirin tüm maliyetleri tam olarak karşıladığı, ne kâr ne zarar edilen satış adedi ya da fiyat seviyesidir.
Tedarik Süresi (Lead Time)
Tedarik süresi, bir siparişin tedarikçiye verilmesiyle malın satıcının deposuna teslim alınması arasında geçen toplam süredir ve doğru yeniden-sipariş zamanını belirlemek için mutlaka hesaba katılmalıdır.
Cari Hesap
Cari hesap, bir tedarikçi, müşteri ya da pazaryeri ile aranızdaki tüm borç ve alacak hareketlerinin tek bir hesapta izlendiği; bakiyesi o an kimin kime ne kadar borçlu olduğunu gösteren hesaptır.
Brüt Kâr
Brüt kâr, satış gelirinden satılan malın maliyetinin (SMM) çıkarılmasıyla elde edilen; kira, personel, komisyon gibi işletme giderleri düşülmeden önceki kârdır.
Net Kâr
Net kâr, bir satıştan elde edilen gelirden tüm maliyet ve kesintiler (pazaryeri komisyonu, KDV yükü, kargo, ürün maliyeti ve giderler) düşüldükten sonra satıcının cebine gerçekten kalan paradır.
Ciro
Ciro, bir işletmenin belirli bir dönemde (gün, ay veya yıl) yaptığı tüm satışların toplam brüt tutarıdır; komisyon, KDV, kargo ve ürün maliyeti gibi kesintiler düşülmediği için tek başına kârı göstermez.
e-Fatura
e-Fatura, kâğıt fatura yerine GİB standardında elektronik ortamda düzenlenen, iletilen ve saklanan; yalnızca e-Fatura sistemine kayıtlı mükellefler arasında geçerli olan resmi faturadır.
Sepet Terk Oranı
Sepet terk oranı, sepete ürün ekleyen ziyaretçilerin ne kadarının satın almadan ayrıldığını gösteren orandır; formülü (1 − tamamlanan sipariş ÷ oluşturulan sepet) × 100'dür ve yüksek olması ödeme, kargo veya fiyat sürtünmesine işaret eder.
Organik Sıralama
Organik sıralama, reklam ödemeden bir ürünün pazaryeri arama sonuçlarında ve kategori listelerinde doğal olarak yer aldığı konumdur; içerik kalitesi, satış hızı, dönüşüm oranı ve puan bu konumu belirler.
Mikro İhracat
Mikro ihracat, düşük tutarlı ve küçük hacimli ürünlerin ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) ile basitleştirilmiş gümrük sürecinden geçirilerek, yetkili hızlı kargo veya posta yoluyla yurt dışındaki müşterilere satılmasıdır.
Satış Hunisi
Satış hunisi, bir ziyaretçinin ürünü ilk görmesinden satın almaya kadar geçtiği aşamaların (gösterim → görüntüleme → sepete ekleme → satın alma) sıralı modelidir; her aşamada bir kısım ziyaretçi ayrıldığı için sayı aşağı doğru daralır ve "huni" görünümü oluşur.
Müşteri Edinme Maliyeti (CAC)
Müşteri edinme maliyeti (CAC), bir dönemde yapılan toplam pazarlama ve satış harcamasının o dönemde kazanılan yeni müşteri sayısına bölünmesiyle bulunan, tek bir yeni müşteriyi kazanmanın ortalama maliyetidir.