E-ihracatta kur ve KDV: Etsy, eBay ve Amazon Avrupa satışında kâr nasıl hesaplanır?

Etsy, eBay, Amazon Avrupa ya da Amazon ABD gibi pazaryerlerinde yurt dışındaki tüketiciye tek tek gönderilen siparişler genellikle mikro ihracat kapsamında, Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) ile çıkar. ETGB çoğunlukla kargo firması tarafından açılır ve gönderiyi gümrükte ihracat olarak kayda geçirir.

Mikro ihracat için kaynaklarda ağırlık ve değer sınırları (yaygın olarak 300 kg ve 15.000 avro) belirtilir. Sınırlar ve şartlar değişebildiği için gönderiye başlamadan önce Ticaret Bakanlığı'nın güncel düzenlemesini ve kargo firmanızın şartlarını kontrol edin.

Yurt dışı pazaryerinde satış avro, dolar ya da sterlin gibi bir para biriminde olur; hakediş de çoğunlukla aynı para biriminde yatar. Kârı TL olarak görmek için bir kur seçmeniz gerekir. Satıcının eline geçen dövizi bozdurduğu düşünülürse döviz alış kuru mantıklı bir seçimdir; resmî kaynak olarak TCMB'nin günlük kurları kullanılabilir.

Gün seçimi de önemlidir. Sipariş gününün kuru, ürünü sattığınız andaki değeri gösterir; ödeme ise birkaç gün ya da hafta sonra gelir. Aradaki değişim ayrı bir 'kur farkı' olarak izlenirse, ürünün kârı ile kurdan gelen kazanç ya da kayıp birbirine karışmaz.

Örneğin avro cinsinden bir satışı sipariş günündeki kurla TL'ye çevirdiğinizi, ödeme geldiğinde kurun yükseldiğini düşünün. Ürünün kârı sipariş günündeki rakamdır; ödeme günündeki ek tutar ise kurdan gelen kazançtır. İkisini ayırmazsanız, kurun yükseldiği aylarda ürünleriniz olduğundan daha kârlı, düştüğü aylarda ise daha zararlı görünür.

Bir pazaryeri TCMB'nin yayımlamadığı bir para biriminde ödeme yapıyorsa (örneğin bazı Doğu Avrupa para birimleri) kuru tahminle doldurmak yerine eksik olarak işaretlemek, raporun güvenilirliğini korur.

Yurt dışına yapılan mal satışı KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesi kapsamında KDV'den istisnadır; mikro ihracat faturası da bu istisnayla, satış KDV'si sıfır olarak düzenlenir. Bu, yurt içi satıştan farklı olarak müşteriden tahsil edip devlete ödeyeceğiniz bir satış KDV'sinin olmadığı anlamına gelir.

Ürünü alırken, pazaryeri ve kargo faturalarında ödediğiniz KDV ise ortadan kalkmaz. Bu KDV'nin iade ya da mahsup yoluyla geri alınabilmesi ayrı bir süreçtir ve şartlara bağlıdır. Kâr hesabında bu iadeyi gelir olarak saymadan önce mali müşavirinizle ne kadarını, ne zaman alabileceğinizi netleştirin; ihtiyatlı yaklaşım iadeyi kesinleşene kadar kâra eklememektir.

Yurt içinde pazaryerlerinin kestiği %1 e-ticaret stopajı, yurt dışı pazaryerinden gelen ödemede uygulanmaz. Türk pazaryerlerinin kendi yurt dışı satış programlarında durum farklı olabilir; hakediş dökümünüzde stopaj satırı olup olmadığına bakın.

Gümrük vergisi ve varış ülkesinin ithalat KDV'si teslim şekline bağlıdır. DAP gönderide bu masrafları alıcı öder; DDP gönderide satıcı üstlenir ve kârdan düşülmesi gerekir. Avrupa Birliği'ne giden düşük değerli gönderilerde ithalat KDV'si birçok durumda pazaryeri tarafından satış anında tahsil edilir. Hangi siparişte kimin ödediğini pazaryerinin vergi sayfasından ve sipariş dökümünden doğrulayın.

Etsy'de ilan, işlem ve ödeme işleme ücretleri; eBay'de satış ücretleri; Amazon'da kategoriye göre değişen satış ücreti ve FBA kullanıyorsanız depo ve gönderim ücretleri kesilir. Bu ücretlerin bir kısmına ayrıca KDV eklenebilir. Ücretler dövizde kesildiği için onları da aynı kurla TL'ye çevirmek gerekir.

Yurt dışı kargo, yurt içine göre kârın çok daha büyük bir kısmını alır. Desi ve ağırlık sınırına, ülkeye ve kargo firmasının ek ücretlerine (yakıt, uzak bölge, gümrük işlem bedeli) dikkat edin. Fiyatı belirlemeden önce en sık sattığınız ülkeler için gerçek kargo faturasını bir kez çıkarıp hesaba koyun.

Ürün maliyetiniz TL, satış fiyatınız dövizde olduğunda kur hareketi kâr marjınızı doğrudan değiştirir. Kur yükselirken dövizdeki fiyat aynı kalırsa TL karşılığı artar; kur yerinde sayarken TL maliyetleri arttığında marj daralır. Fiyatı belirlerken bugünkü kuru değil, birkaç hafta içinde ödemeyi alacağınız dönemi düşünmek daha gerçekçidir.

Pratik bir yaklaşım, her ürün için TL cinsinden en düşük kârlı fiyatı hesaplayıp bunu güncel kurla dövize çevirmek ve belirli aralıklarla kontrol etmektir. Kargo ücretinin dövizde ya da TL'de olabileceğini, pazaryeri ücretlerinin satış tutarına oransal olduğunu hesaba katın.

Netkadran yurt dışı siparişini kendi para birimiyle saklar ve sipariş günündeki TCMB döviz alış kuruyla TL'ye çevirir; hakediş günündeki fark ayrı kur farkı satırı olarak görünür. Kur bulunamazsa sipariş 'kur eksik' diye işaretlenir, rakam uydurulmaz. İhracat siparişinde satış KDV'si sıfır alınır, yurt içi stopaj düşülmez; alış KDV'si iadesi varsayılan olarak kâra eklenmez. Gümrük teslim şekli (DAP ya da DDP) ayarlardan seçilir.

İhracat faturası için her ürünün GTİP kodu ve döviz cinsinden faturada kur bilgisi gerekir; bunlardan biri eksikse Netkadran faturayı kesmez ve nedenini yazar. Etsy, eBay, Allegro ve Amazon Avrupa ile ABD bağlantılarının kodu hazır; her biri kanalın uygulama onayı tamamlanınca açılacak.